ميرزا أحمد الآشتياني ( مترجم وشارح : محمدجواد رودگر )

49

رسالة الولاية ( سر سلوك ) ( فارسى )

و مفيض هيچ حجابى نيست ، حجاب‌ها و فاصله‌ها از طرف قابل و مستفيض است كه سالك الى اللّه به تدريج و گام‌به‌گام در مقام سير و سلوكش فاصله‌زدايى و حجاب‌سوزى مىنمايد و ز ملك تا ملكوتش حجاب را برمىدارند اگر در خدمت « جام جهان‌نما » باشد و از رهگذر « نفس و درون » حركت و شدن را به سوى « خداوند » آغاز نمايد كه « آغاز و انجام صراط مستقيم خداى سبحان است يعنى از خدا به خدا در سير و سفر معنوى قرار دارد « 1 » و اين سفر و هجرت انفسى عمودى است نه افقى آن هم در هندسه الهى نه طبيعى و به « مكانت برتر » تصعيد و ترفّع مىيابد نه « مكان برتر » « 2 » و جناب ميرزا احمد آشتيانى نيز آورده‌اند : « و لما كان القرب امرا اضافيا نسبيا و النسبة دائما بين شييئن فالحق المتعال جلّ شأنه قريب من الاشياء و الأشياء قريبة منه تعالى و لكن قربه تعالى الى الاشياء اضافة اشراقيّة محصلة للمضاف اليه نظير اشراق الشمس الموجب لوجود النور فى مقابلها ، لا اضافة مقولية متوقفة على وجود الطرفين » به تعبير استاد شهيد مطهرى « واژه ولايت » از پر استعمال‌ترين واژه‌هاى قرآن كريم است كه به صورتهاى مختلف به كار رفته است ، 124 مورد به صورت اسم و 112 مورد در قالب فعل در قرآن كريم آمده است « 3 » و از نظر اسلام دو نوع « ولاء » وجود دارد : الف ) ولاء منفى كه نپذيرفتن امامت كفار است ؛ ب ) ولاء مثبت كه خود اقسامى دارد : ولاء محبّت ، زعامت ، تصرّف يا ولايت تكوينى « 4 » و به تعبير استاد جوادى آملى : « واژه « ولى » از ماده و ، ل ، ى اشتقاق يافته كه حكايت از اتصال و ارتباط و نزديكى دو چيز به يك‌ديگر مىكند كه اين ارتباط گاهى به معناى « محبّت و نصرت » و گاهى به معناى رهبرى و سرپرستى و تصرف آمده و

--> ( 1 ) . جوادى آملى ، عبد اللّه ، تفسير تسنيم ، ج 1 ، ص 487 - 488 . ( 2 ) . همو ، تفسير موضوعى قرآن مجيد ، ج 11 ، ص 223 . ( 3 ) . مطهرى ، مرتضى ، مجموعه آثار ، ج 3 ، ص 255 ، چ هفتم ، 1378 ، صدرا ، تهران . ( 4 ) . همان ، ص 257 - 290 .